ISO 9001: de norm voor kwaliteitsmanagement

Kwaliteit leveren klinkt vanzelfsprekend, maar in de praktijk is het één van de grootste uitdagingen binnen organisaties. Processen veranderen, teams groeien, klanten verwachten steeds meer en wet- en regelgeving wordt complexer. ISO 9001 biedt hiervoor een stevig, internationaal erkend fundament.

ISO 9001 geeft organisaties een duidelijke structuur om processen betrouwbaar, controleerbaar en toekomstbestendig in te richten. De norm zorgt ervoor dat er consistent geleverd wordt wat beloofd is en dat een organisatie flexibel blijft rondom veranderingen. In dit blog vertellen wij je meer over wat de ISO 9001 precies inhoudt en hoe je deze certificering kan behalen.

In dit blog:

• De ISO 9001 norm
• Waarom ISO 9001?
• Hoe behaal je een ISO 9001 certificering?
• Wat levert een ISO 9001 certificering op?
• De nieuwe ISO 9001 voor 2026
• De ISO 9001 en ISO 27001

De ISO 9001 norm

ISO 9001 is dé internationale norm voor kwaliteitsmanagement. De norm helpt jouw organisatie om processen zo in te richten dat producten en diensten consequent voldoen aan klantverwachtingen, wet- en regelgeving en interne kwaliteitsdoelen. Zo kan er:

• Klantgericht gewerkt worden.
• Risico's en kansen gestructureerd benaderd worden.
• Processen worden verbeterd.
• Gebouwd worden aan een cultuur van kwaliteit.

Wat ISO 9001 uniek maakt is de nadruk op procesbenadering en risicogebaseerd denken. In plaats van uitsluitend te kijken naar eindresultaten, richt de norm zich op het beheersen van de processen die tot dat resultaat leiden en het realiseren van duurzame klantwaarde. Hierdoor weet jouw organisatie wat er gebeurt, waarom het gebeurt en ben je bereid om continu te verbeteren. Dit maakt ISO 9001 geschikt voor vrijwel elke sector, van productie tot zorg en van retail tot IT.

Lees hier meer over de verschillende wetten en normenkaders rondom informatiebeveiliging.

Voor wie is de ISO 9001?

ISO 9001 is toepasbaar op iedere organisatie die kwaliteit aantoonbaar wil maken, ongeacht branche, omvang of type dienstverlening. De norm is relevant voor onder andere:

• Industrie- en productiebedrijven die consistente productkwaliteit willen garanderen en willen voldoen aan wet- en regelgeving.
• IT- en softwareleveranciers die aantoonbaar betrouwbare en veilige oplossingen willen leveren.
• Zorg- en overheidsinstellingen die transparantie en kwaliteit moeten waarborgen.
• Zakelijke dienstverleners die klantgericht en efficiënt willen werken.
• Bouwbedrijven en installateurs die veilig, efficiënt en volgens kwaliteitseisen willen werken.
• Logistiek, mobiliteit en transport bedrijven die grip willen blijven houden op betrouwbaarheid en kwaliteit.

Is ISO 9001 verplicht?

Nee, ISO 9001 is niet wettelijk verplicht, maar in de praktijk kan het een harde eis zijn van opdrachtgevers of toezichthouders. Organisaties die niet beschikken over een ISO 9001 certificering lopen kans om opdrachten mis te lopen.

Waarom ISO 9001?

ISO 9001 helpt organisaties om kwaliteit niet aan het toeval over te laten. De norm helpt om processen te structureren, klanttevredenheid te verhogen en continu te verbeteren.

De norm biedt bovendien belangrijke voordelen:

• Beter grip op processen: Dankzij gestructureerde werkwijzen en meetbare prestaties.
• Hogere klanttevredenheid: Doordat verwachtingen duidelijker worden en kwaliteit voorspelbaar is.
• Risicobeheersing: Door risicogebaseerd denken en procesverbetering.
• Professionalisering: Teams werken consistenter en verantwoordelijkheden zijn duidelijker. 
• Sterkere marktpositie: Dankzij een certificering wat het vertrouwen vergroot en waarmee organisaties zich onderscheiden van de concurrentie.
• Aantoonbare kwaliteit: Er is aantoonbaar bewijs dat een organisatie voldoet aan de eisen van opdrachtgevers en wet- en regelgeving.

Hoe behaal je een ISO 9001 certificering?

Een ISO 9001 certificering verloopt in grote lijnen volgens de volgende stappen:

1. Voorbereiding en analyse: Als eerste wordt de context van de organisatie bepaald, inclusief de behoefte van interne en externe belanghebbenden. Vervolgens wordt er een nulmeting uitgevoerd om te bepalen waar de organisatie momenteel staat ten opzichte van de ISO 9001 norm.
2. Implementatie van een kwaliteitsmanagementsysteem: Vervolgens kan een kwaliteitsmanagementsysteem worden geïmplementeerd waarin processen, risico’s, kansen en doelstellingen vastgelegd worden. Hier moet de directie bij betrokken zijn. Daarnaast moet een organisatie werknemers training geven over de nieuwe werkwijze.
3. Interne audit en evaluatie: Wanneer het kwaliteitsmanagementsysteem ingericht is kan een organisatie een interne audit uitvoeren om te controleren of deze volgens het systeem werkt en aan de ISO 9001 voldoet.
4. Externe audit: De laatste stap is het aanvragen van een externe audit bij een onafhankelijke certificeringsinstantie. Belangrijk is dat deze geaccrediteerd is door de RvA (Raad voor Accreditatie). Deze voert de audit uit in twee fasen. De eerste richt zich op de beoordeling van documentatie en controle of alle vereiste onderdelen aanwezig zijn. De tweede fase is een controle in de praktijk om te verifiëren of het systeem daadwerkelijk wordt nageleefd. Als de organisatie slaagt voor de audit, ontvangt deze de ISO 9001 certificering. Wanneer een organisatie gecertificeerd is volgt er een cyclus van drie jaar met jaarlijkse controle-audits om te zorgen dat het systeem up-to-date blijft.

Om je een stuk op weg te helpen biedt Base27 een implementatieplan voor de ISO 9001 certificering. Dit plan helpt jouw organisatie op eenvoudige wijze door alle noodzakelijke stappen om te kunnen certificeren.

Wat zijn de eisen van ISO 9001?

De eisen van de ISO 9001 richten zich op het opzetten, uitvoeren en continu verbeteren van een kwaliteitsmanagementsysteem en richten zich onder andere op:

• Klantgerichtheid: Voldoet een organisatie aan de wensen, eisen en verwachtingen van klanten?
• Leiderschap en betrokkenheid: Geeft het management richting en een actieve bijdrage aan de kwaliteit?
• Risicogebaseerd denken: Worden kansen en risico’s geïdentificeerd en beheerst voor continue verbetering?
• Betrokkenheid van werknemers: Levert iedereen binnen de organisatie een bijdrage aan de kwaliteit?
• Continu verbeteren: Wordt er structureel gewerkt aan efficiëntere en effectievere processen?
• Procesbenadering: Worden processen in kaart gebracht, beheerd en verbeterd?
• Meten en evalueren: Worden de prestaties gemonitord via interne audits en directiebeoordelingen?

Wat kost een ISO 9001 certificering?

De kosten verschillen per organisatiegrootte en scope, maar bestaan uit:

• Externe kosten: Consultancy, audits en certificering.
• Interne kosten: Tijdsinvestering van werknemers en aanpassingen in processen.
• Jaarlijkse kosten: Voor jaarlijkse controle-audits. Ook hier is er sprake van een tijdsinvestering.

Kleinere organisaties betalen vaak enkele duizenden euro’s per jaar. Grotere organisaties kunnen hogere kosten verwachten door complexere processen en meer auditdagen. Een goede voorbereiding en beheersing, bijvoorbeeld met een geïntegreerd managementsysteem zoals Base27, helpt deze kosten beheersbaar te houden.

Wat levert een ISO 9001 certificering op?

Een ISO 9001 certificering levert jouw organisatie tastbare én minder tastbare voordelen op:

• Meer vertrouwen bij klanten.
• Bewijs dat processen professioneel ingericht zijn.
• Duidelijkheid over processen en verantwoordelijkheden bij medewerkers.
• Verbeteringen die structureel opgepakt kunnen worden.
• Beslissingen die op data gebaseerd kunnen worden, in plaats van op aannames.
• Meer transparantie en minder fouten.
• Verbeterde samenwerking.
• Vernieuwingen zijn eenvoudiger door te voeren.

De nieuwe ISO 9001 voor 2026

De ISO 9001 wordt op dit moment herzien. De nieuwe versie wordt naar verwachting eind 2026 gepubliceerd. De internationale werkgroep ISO/TC 176 is nog bezig met de inhoud van de revisie. Doel is om de norm beter aan te laten sluiten bij actuele thema’s zoals duurzaamheid, digitalisering en de bredere harmonized structure (HS) van managagementsysteemnormen.

Hoewel er nog geen officiële wijzigingen zijn vastgesteld, wordt duidelijk dat de nieuwe norm beter moet aansluiten op moderne organisaties. Zodra de definitieve tekst beschikbaar is, volgt een overgangsperiode waarin organisaties hun systeem kunnen actualiseren. Tot die tijd blijft de huidige ISO 9001:2015 leidend en volledig geldig.

Zelf houden wij de updates nauwlettend in de gaten waardoor Base27 altijd up-to-date is volgens de meest recente normenkaders. De nieuwste herzieningen van de ISO 9001 zijn hierbij direct beschikbaar in Base27 wanneer deze bekend zijn. Zo voldoet jouw organisatie altijd aan de nieuwste eisen. Daarnaast communiceren wij nieuwe updates op onze LinkedIn pagina en in onze blogs. Houd ons dus in de gaten om op de hoogte te blijven.

De ISO 9001 en ISO 27001

Wij zien steeds vaker dat organisaties ervoor kiezen om ISO 9001 en ISO 27001 gelijktijdig te implementeren. ISO 9001 richt zich op het beheersen van kwaliteit, terwijl ISO 27001 zich richt op het beschermen van informatie. Toch versterken de normen elkaar. Waar ISO 9001 helpt processen te optimaliseren, zorgt ISO 27001 dat diezelfde processen veilig en betrouwbaar zijn. Een gecombineerde certificering laat zien dat een organisatie zich inzet voor zowel kwaliteit als informatiebeveiliging. Dit vergroot het vertrouwen van klanten en partners en verbetert de reputatie.

Blijf altijd up-to-date met nieuwe herzieningen met Base27

Een modern ISMS als Base27 maakt het mogelijk om zowel ISO 9001 als ISO 27001 centraal te beheren, risico’s in samenhang te beoordelen en aantoonbare compliance te realiseren. Hierbij wordt ook ondersteuning geboden voor andere belangrijke normen en implementatieplannen voor de belangrijkste certificeringen.

Dankzij Base27 zijn er geen haastige updates of handmatig werk meer te verrichten. Het systeem beschikt over de meest recente versie van de normen waardoor de vernieuwde ISO 9001 direct toepasbaar is zodra deze beschikbaar is. Zo is jouw informatiebeveiliging altijd up-to-date conform de nieuwste eisen.